حسن دولت آبادی در گفتگو با مهر

 

 

 

اصرار داریم جشنواره تئاتر کودک سوره سالانه باشد/ ادامه رایزنی‌ها

 

 

حسن دولت‌آبادی مدیر دفتر تئاتر کودک مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری از احتمال دوسالانه شدن این رویداد هنری به دلیل تنگناهای مالی سخن گفت.

حسن دولت آبادی مدیر دفتر تئاتر کودک مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری و دبیر هنری جشنواره تئاتر کودک و نوجوان سوره درباره برگزاری چهارمین دوره این جشنواره به خبرنگار مهر گفت: در حال برنامه ریزی هستیم تا در صورت تامین بودجه، امسال هم جشنواره را برگزار کنیم.

وی ادامه داد: امسال با توجه به مسایل مالی که با آن روبرو هستیم امکان دارد جشنواره برگزار نشود البته تمام تلاش ما این است که بتوانیم چهارمین دوره این رویداد هنری را نیز برپا کنیم.

دولت آبادی در پایان صحبت هایش متذکر شد: به دلیل تنگناهای مالی مسئولان حوزه هنری پیشنهاد دادند که این جشنواره به صورت دوسالانه برگزار شود اما اصرار ما این است که طبق روال سال های گذشته بتوانیم هر سال جشنواره را برپا کنیم. امیدوارم مشکلات حل شود و بتوانیم دی ماه چهارمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان سوره را برگزار کنیم.

سومین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان سوره ماه از ۱۶ تا ۱۹ دی ماه ۹۳ به دبیری هنری حسن دولت آبادی و در دو بخش مسابقه و جنبی برگزار شده بود.

 

 

حسن دولت‌آبادی

 

«پژوهش» اساسی ترین نیاز تئاتر ایران است

 

 

ساری - یک نمایشنامه‌نویس و استاد دانشگاه هنرهای نمایشی، پژوهش را اساسی‌ترین نیاز تئاتر ایران دانست و گفت: این نوع اجرا را می‌توان یک شیوه اجرایی دانست و در دسته‌بندی تئاتر قرارداد.

 در حاشیه چهاردهمین جشنواره سراسری تئاتر بومی تیرنگ در گفتگو با خبرنگار مهر درباره اجراهای پژوهشی تئاتر گفت:وقتی به سراغ یک جشنواره تئاتر می‌روید، تفکری وجود دارد که چیزی تولید شود و برای دیدن عرضه شود.

وی افزود: تئاتر ابعاد چندگانه نظیر سالن، گروه، نمایشنامه، کارگردان و...دارد و آنچه به‌صورت جمعی بر روی سن اجرا می‌شود، گسترش و پژوهش یک بخش اساسی آن است.

وی از جشنواره تیرنگ به‌عنوان یک جشنواره بنیادین و پایه‌ای و یکی از اساسی‌ترین جشنواره‌ها برای عملی کردن و جهت بخشیدن به تئاتر کشور نام برد و پژوهش را اساسی‌ترین نیاز تئاتر ایران دانست.

این نمایشنامه‌نویس تصریح کرد: چهاردهمین جشنواره تئاتر بومی تیرنگ باید به دنبال علمی کردن و درست اجرا کردن تئاتر بومی باشیم و از ورود کارهایی که ژست اجرای بومی دارند جلوگیری کنیم.

چهاردهمین جشنواره سراسری تئاتر تیرنگ از ۲۷ تا ۳۰ فروردین در ساری در حال برگزاری است.

 

تجلیل از حسن دولت‌ آبادی

 

تجلیل از حسن دولت‌آبادی، به عنوان فخر مازندران

 

در ششمین همایش تجلیل از مشاهیر و مفاخر مازندران، از حسن دولت‌آبادی؛ نویسنده، مدرس دانشگاه و مدیر دفتر تئاتر كودك و نوجوان حوزه هنری؛ به‌عنوان یكی از چهره‌های ماندگار هنر تقدیر می‌شود.

 

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری ششمین همایش بزرگ تجلیل از مشاهیر و مفاخر مازندران در حالی پنجشنبه، هفتم خردادماه در شهر مازندران برگزار می شود كه بنا دارد تا از حسن دولت‌آبادی؛ هنرمند پیشكسوت تئاتر و مدیر دفتر تئاتر كودك و نوجوان حوزه هنری؛ به‌عنوان یكی از چهره‌های ماندگار هنر استان تقدیر كند.
این همایش با هدف معرفی و تجلیل از چهره‌های شاخص در رشته‌های مختلف فرهنگی، علمی، هنری و ادبی برگزار می‌شود.
در كارنامه‌ی كاری و هنری حسن دولت آبادی، دبیری جشنواره‌های متعدد، سابقه‌ی 35 سال تدریس در دانشكده‌های مختلف تئاتر، تالیف بیش از 50 كتاب و نمایش‌نامه و نیز حضور در تولید بیش از 60 اثر نمایشی دیده می‌شود.
انتشار مجموعه‌ی "نمایش‌نامه‌های آسان" در قالب 30 مُجلد، حاوی 150 نمایش‌نامه ویژه‌ی دانش‌آموزان، تنها بخشی از تالیفات دولت آبادی به حساب می‌آید.
ششمین همایش بزرگ تجلیل از مشاهیر و مفاخر مازندران روز پنجشنبه، هفتم خردادماه 1394 در هتل رامسر مازندران برگزار می‌شود.

 

حسن دولت‌ آبادی

 

حسن دولت‌آبادی: با تئاتر، تاثیر مخرب بر روح و روان کودکان نگذاریم

 

 گر ما یک جامعه بزرگ‌سال متعادل می‌خواهیم، باید برنامه‌ریزی را از کودکی شروع کنیم. امروز جامعه پیشرفته جهانی، با وجود دسترسی به همه امکانات پیشرفته تکنولوژی متوجه شده تئاتر قوی‌ترین امکان تاثیرگذار بر شخصیت و روح کودک است. به همین دلیل شاهد استفاده از تئاتر در مهد کودک‌ها، مدرسه‌ها، انجمن‌های زنان و شوراهای محلی هستیم.

 

به گزارش همدان پرس؛ حسن دولت‌آبادی تئاتر را از مهم‌ترین و موثرترین روش‌های آموزشی و تربیتی کودک می‌داند؛ روشی که اگر دقت و صلاحیت مورد نظر پشت‌ آن نباشد می‌تواند تاثیراتی بسیار مخرب بر روح و روان کودک به جا گذارد به گزارش ستاد خبری بیست و یکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان، حسن دولت‌آبادی، داور بخش کودک بیست و یکمین جشنواره بین‌ المللی کودک و نوجوان همدان، در گفتگو با سایت ایران تئاتر از داوری تئاتر کودک، رقابتی بودن این جشنواره و لازمه‌های تئاتر کودک بیشتر گفت.

وی در مورد رقابتی بودن این جشنواره و تفاوتش با جشنواره‌های غیر رقابتی توضیح داد: جشنواره‌های غیر رقابتی تنش‌ها را کم می‌کنند، اما باور من این است که رقابت به ارتقا امور کمک می‌کند. در جشنواره رقابتی شخص تلاش می‌کند در رتبه بالاتری قرار بگیرد و هدف از رقابت ارتقاست.

دولت‌آبادی، که مسئولیت دفتر تئا‌تر کودک و نوجوان حوزه هنری را هم به عهده دارد، درباره تئاتر کودک توضیح داد: کودکان چون دایره واژگان کم‌تری دارند، نوشتن برایشان سخت‌تر است. نویسنده‌های این حوزه باید دقت کنند که از لحاظ روانشناسی چه تاثیری بر کودک می‌گذارند و مراقب باشند از لحاظ احساس و اندیشه مناسب سن آنان بنویسند.

این استاد دانشگاه درباره تفاوت میان تئاتر کودک و نوجوان افزود: به تئاتر نوجوان کم‌تر از تئاتر کودک پرداخته شده است که شاید یکی از دلایلش مخاطبان بیشتر کار کودک باشد. هم والدین و هم مراکز آموزشی و پرورشی تمایل و شوق بیشتری برای تئاتر کودک دارند. نوشتن برای کودک هم سخت‌تر است. تولید تئاتر بزرگ‌سال را می‌توان با پزشکی عمومی قیاس کرد. نوشتن برای جوان مانند وقتی است که ما به پزشک متخصص مراجعه می‌کنیم. اما نوشتن برای کودک نیاز به فوق تخصص دارد. هرچقدر سن پایین‌تر باشد، سختی کار بیشتر می‌شود و به دقتی بیشتر نیاز است. متاسفانه در کشور ما به معلمان ابتدایی یا مثلا مربیان فرهنگی کانون پرورش فکری کم بها داده می‌شود. در تئاتر کودک هم کم توجهی وجود دارد. حال اینکه تربیت و آموزش کودک از مهم‌ترین حوزه‌هاست.

دولت‌آبادی در باره نقش آموزشی تئاتر اضافه کرد: متاسفانه جامعه رسمی ما، اعم از والدین و خانواده‌ها تا تولید کنندگان این حوزه، فقط به جنبه سرگرمی تئاتر توجه می‌کنند. اگر ما یک جامعه بزرگ‌سال متعادل می‌خواهیم، باید برنامه‌ریزی را از کودکی شروع کنیم. امروز جامعه پیشرفته جهانی، با وجود دسترسی به همه امکانات پیشرفته تکنولوژی متوجه شده تئاتر قوی‌ترین امکان تاثیرگذار بر شخصیت و روح کودک است. به همین دلیل شاهد استفاده از تئاتر در مهد کودک‌ها، مدرسه‌ها، انجمن‌های زنان و شوراهای محلی هستیم. این رویکرد جهانی، اهمیت توجه به تئاتر کودک و نوجوان را به ما یادآوری می‌کند.

داور بیست و یکمین جشنواره بین‌المللی کودک و نوجوان همدان درباره معیارهای ارزیابی تئاتر کودک افزود: در وهله اول مسئله روانشناسی کودک مطرح است. در تولیدات کودک و نوجوان حتما باید روانشناسان باتجربه‌ای حضور داشته باشند. در وهله دوم جنبه تربیتی و آموزشی قرار دارد. سایر عناصر در خدمت این دو مفهوم‌اند. نکته سوم ساختار است. ساختار تئاتر کودک با بزرگ‌سال متفاوت است. رنگ، نور، موسیقی و جاذبه‌های بصری و اندیشه‌ای ساختار تئاتر کودک را تشکیل می‌دهند. در تئاتر کودک حتی برخورد‌های فیزیکی هم مهم و متفاوت‌اند.

دولت‌آبادی با اشاره به انیمیشن‌هایی که در گذشته از تلویزیون پخش می‌شد اضافه کرد: انیمیشن‌هایی در سال‌های گذشته از تلویزیون پخش می‌شد که به دلیل همین بی‌توجهی به امر روانشناسی کودک می‌توانسته تاثیری مخرب بر کودکان گذاشته باشد. کما اینکه شاید بسیاری از مشکلات و نارسایی‌های روحی جوانان ما ناشی از همین تجربه‌های کودکی باشند. به همین دلایل است که در تولیدات کودک و نوجوان، همیشه باید روانشناسانی آگاه حضور داشته باشند

حسن دولت‌ آبادی

 

«نمایشنامه‌های‌ آسان» رونمایی شد

حسن دولت‌آبادی: حق التالیفم را خرج درمانم می‌کنم

 

خبرگزاری تسنیم: حسن دولت‌آبادی در مراسم رونمایی از کتاب «نمایشنامه‌های آسان» از ناشر این کتاب سی جلدی خواست تا حق‌التالیفش را زودتر پرداخت کنند تا کارهای درمانش را انجام دهد.

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، مراسم رونمایی از مجموعه سی جلدی نمایش‌نامه‌های آسان به نویسندگی حسن دولت‌آبادی با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، محسن مومنی‌شریف، رئیس حوزه هنری، رحمت امینی، مدیر مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری، محمد حمزه‌زاده، مدیر عامل انتشارات سوره مهر و هنرمندانی چون ایرج راد، هنگامه مفید، محمد رحماندوست، عطاالله کوپال و... در سالن مهر حوزه هنری برگزار شد.

حسن دولت‌آبادی، نویسنده‌ مجموعه نمایش‌نامه‌های آسان گفت: برای نگارش این مجموعه، 11 سال زمان گذاشتم و اکنون دچار عارضه جسمی در ستون فقراتم شده‌ام. از خرداد 89 تاکنون در دست انتشارات برای چاپ بوده است، البته پس از انتشار فهمیدم که تلاش‌ها و استرس‌های من زیاد مهم نبود، چراکه کار با کیفیت بسیار خوبی از سوی محمد حمزه زاده و همکارانش چاپ شده است، تنها از حجت‌الاسلام خاموشی می‌خواهم دستور دهند حق التالیف من را زودتر بدهند تا کارهای درمانم انجام شود.

وی با بیان اینکه بی‌دلیل نیست که جهان امروز علی رغم پیشرفت‌های امروزی به سمت هنر تئا‌تر رفته است، اظهار داشت: بچه‌ها به طور ذاتی نمایش را دوست دارند، تئا‌تر موثر‌ترین، کم خرج‌ترین و سخت‌ترین کار برای تولید کننده‌ آن است.

دولت‌آبادی خطاب به رحماندوست، گفت: من سال‌ها در آموزش و پرورش و از اعضای برنامه ریزان این مرکز بوده‌ام و 51 کتاب به نگارش درآورده‌ام که به غیر از 8 کتاب آن مابقی درباره کودک و نوجوان است. اگر قرار است فرزندان ما با سلامت در بزرگسالی زندگی کنند، این اتفاق با استفاده از نیروی قهریه امکان پذیر نیست، این نیرو باعث ترس، اختفا و دوشخصیتی شدن کودکان و نوجوانان می‌شود.

نویسنده مجموعه نمایش‌نامه‌های آسان تصریح کرد: تئا‌تر در مدارس وجود دارد، اما پول، امکانات و حمایت از این هنر نیست. نگارش اولین جلد از این مجموعه کتاب‌ها سه سال و نیم به طول انجامید و این به دلیل آشنایی من با تئا‌تر مدارس بود. هنگامی که عضو شورای هنر وزارت ارشاد بودم، وزیر وقت آن زمان را برای گنجاندن تئا‌تر در برنامه درسی مدارس متقاعد کردم اما با عوض شدن دولت و وجود مشغله‌های زیاد دولت جدید این اتفاق رخ نداد.

وی افزود: مجموعه کتاب «نمایشنامه‌های آسان» را بر مبنای نداشته‌ها نوشته‌ام، قابلیت این مجموعه کتاب‌ها در این است که معلم مدرسه بدون دانستن تئا‌تر، می‌تواند تئا‌تر اجرا کند. در این مجموعه طرح پیشنهادی برای کارگردانی عروسکی و کارگردانی غیر عروسکی را ارائه دادم. تم معرفی شده و شخصیت‌ها تحلیل کردم و بر اساس تم نمایش جملاتی از پیامبر(ص) و امام علی(ع) آورده شده است.

دولت‌آبادی در پایان اظهار داشت: چاپ نشدن این مجموعه کتاب در طول سال‌ها من را کلافه کرده بود اما اکنون می‌بینم که این مجموعه در طول سه هفته 9 هزار جلد به فروش رفته است.

 

رونمایی 30 جلدی «نمایشنامه‌های آسان» دکتر حسن دولت‌ آبادی

مجموعه 30 جلدی «نمایشنامه‌های آسان»  می‌شود

مجموعه 30 جلدی «نمایشنامه‌های آسان برای اجرا در کلاس درس و صحنة تئاتر» نوشته حسن دولت آبادی صبح دوشنبه بیست و هشتم بهمن‌ماه ساعت 10صبح با حضور و سخنرانی جمعی از چهره‌های فرهنگی و هنری در تالار مهر حوزه هنری رونمایی می‌شود.

• 
  
• 
  
• 
  

به گزارش پایگاه‌خبری سوره مهر، این مراسم با سخنرانی دکتر عطا‌الله کوپال(پیشکسوت تئاتر و مدرس دانشگاه)، جهانگیر نصر اشرفی(پژوهشگر هنر) هنگامه مفید(شاعر و نویسنده نمایش و تئاتر کودک)، علی پویان(کارگردان، بازیگر و مدرس دانشگاه)، صدیفه حسن زاده(مدیر مرکز ملی استیج ایران)، مریم جلالی(پژوهشگر تئاتر و مدرس دانشگاه) و نویسنده کتاب(حسن دولت آبادی) برگزار خواهد شد.

همچنین کلیپی از سخنان هادی مرزبان، مهرانه مهین ترابی ابراهیم فیاض، شبنم قلی خانی، رحمت امینی، مصطفی مختاباد و حسن دولت آبادی درباره مجموعه کتاب های «نمایشنامه های آسان...» پخش خواهد شد.

مجموعه 30 جلدی «نمایش‌‌نامه‌های آسان...» عنوان اثری است از حسن دولت‌آبادی است که به تازگی از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شده است و در آن سعی شده آموزش تئاتر را برای سه مقطع دبستان، راهنمایی و دبیرستان به صورتی ساختارمند ارائه شده و به کمک طرح برخی موضوعات جانبی در مورد هنر نمایش، به آموزش اصول مربوط به این هنر برای کودکان و نوجوانان بپردازد.

این مجموعه 30 جلدی که ، سعی کرده با توجه به مقاطع تحصیلی مختلف مورد توجه در متن خود و در قالبی تفکیک شده با مخاطب روبرو شود، در نهایت پنج جلد از 30 مجلد این مجموعه برای مقطع ابتدایی، 15 جلد برای مقطع راهنمایی و 10 جلد کتاب هم برای دوران دبیرستان اختصاص یابد.

این مجموعه 150 نمایشنامه در قالب 30 مجلد خود دارد که تعداد قابل توجهی از این نمایشنامه‌ها قابلیت اجرای عروسکی را نیز دارا هستند. در این مجموعه و در کنار هر نمایشنامه، بخش‌های افزوده جانبی همچون «طرح پیشنهادی برای کارگردانی و بازیگری» و «تحلیل شخصیت‌ها» نیز به کار رفته است.

همچنین در کنار هر نمایشنامه بخشی با عنوان «گفتگوی پیش از اجرا» منتشر شده که به بررسی تم اثر اختصاص یافته است. در این قسمت در کنار توضیح تم، جملاتی از پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت علی (ع) و چند شخصیت جهانی در ارتباط با تم ارائه شده تا آن مربی که اثر را کارگردانی کرده، بتواند به استناد توضیح مربوط به تم و به استناد جملات قصار ارایه شده، مفاهیم نهفته در اثر را توضیح دهد و با مخاطبان به گفتگو بنشیند.

بزرگداشت حسن دولت‌آبادی در جشنواره تئاتر کودک و نوجوان

 

بزرگداشت حسن دولت‌آبادی در جشنواره تئاتر کودک و نوجوان برگزار می‌شود

در مراسم اختتامیه هفدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان از حسن دولت‌آبادی نمایشنامه نویس و مدرس تئاتر تجلیل می‌شود.

به گزارش خبرنگار مهر، حسن دولت‌آبادی متولد 1335 در شهر ساری است و از سال 1350 کار تئاتر را آغاز کرده است. وی نگارش حدود 150 نمایشنامه رادیویی و تلویزیونی، 20 جلد کتاب شامل 65 نمایشنامه و تولید 67 نمایش صحنه‌ای را در کارنامه خود دارد.

مهمترین اثر دولت‌آبادی مجموعه 30 جلدی "نمایشنامه‌های آسان برای اجرا در کلاس درس و صحنه تئاتر" نام دارد که شامل 150 نمایشنامه است. این مجموعه با استقبال بسیار خوبی روبرو شد به طوری که تاکنون چندین بار تجدید چاپ شده و مورد تقدیر یونسکو نیز قرار گرفت.

هفدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان هفتم تا 11 مهرماه در همدان برگزار می‌شود.

 

 

تربيت كودكان را به تئاتر بسپاريد

 

 

 

 _{جام جم آنلاين: جشنواره تئاتر كودك و نوجوان همدان ، امسال شاهد تقدير از دكتر حسن دولت‌آبادي بود؛ پژوهشگر، نويسنده و مدرس تئاتر كه 40 سال از عمرش را صرف تحقيق، تاليف و كار عملي در اين حوزه كرده است. در كارنامه هنري دولت‌آبادي، انتشار 40 كتاب، چاپ ده‌ها مقاله تخصصي، اجراي 74 نمايش، توليد تعداد زيادي آثار راديويي و تلويزيوني و 25 سال تدريس در دانشكده‌هاي هنري ديده مي‌شود كه بيشتر آنها در ارتباط با تئاتر كودك و نوجوان است. اين مدرس دانشگاه، بتازگي بحثي فرهنگي را دنبال مي‌كند كه در ايران جديد است و نظرهاي زيادي را به خود جلب كرده؛ «تئاتر در خانه» طرحي است كه در آن به كمك هنر نمايش مي‌توان دغدغه‌هاي تربيتي خانواده‌ها و جامعه را رفع كرد. در اين رابطه گفت‌وگويي با دولت‌آبادي انجام داده‌ايم. تربيت فرزند از چه عصري جنبه علمي پيدا كرد؟ تربيت فرزند، دغدغه‌ هميشگي والدين در طول تاريخ بشر بوده است و از اين رو جوامع براي دستيابي به روش‌هاي تازه‌تر و موثرتر تربيت، همواره، در تلاش بوده‌اند. با اين حال، جهت‌يابي مستقل و علمي مربوط به تربيت كودك چندان قديمي نيست و به قرن17 ميلادي باز مي‌گردد كه جان لاك فيلسوف بريتانيايي در سال 1693 كتاب «برخي انديشه‌ها درباره تربيت» را منتشر كرد كه طي يك قرن محبوب بود. در اين مسير چه روش‌هايي ابداع شد؟ كتاب «اميل» نوشته‌ ژان ژاك روسو در سال 1762 ميلادي منتشر شد كه او هم مثل جان لاك اعتقاد داشت كودكان بايد به سختي عادت كنند. براي همين والدين تا سال‌ها مي‌كوشيدند با رفتارهاي خشني مثل شليك اسلحه در نزديكي كودك بر توانايي‌هاي فرزندشان بيفزايند. بعد از آن كه چارلز داروين محيط و وراثت را بر تربيت انسان موثر دانست، چارلز مورتن كتاب «پرورش كودك» را در سال 1911 منتشر كرد كه رفتارهاي عجيب والدين مثل آويختن فرزندان با يك دست از درخت براي اثبات اين نكته كه انسان از نژاد ميمون است را در پي‌داشت. اما زماني كه بنجامين اسپاك در سال 1940، كتاب «پرورش نوزاد و كودك» را منتشر كرد، آسان‌گيري در تربيت كودك آغاز شد. امروز جديت و ثبات راي والدين همراه با علاقه و احترام نسبت به نظرات فرزند اساس تربيت است. اين رفتار به استقلال و اعتماد به نفس كه لازمه‌ زندگي آينده است مي‌انجامد. چندي پيش در مقاله‌اي از شما خواندم كه تئاتر موثرترين امكان تربيتي كودك است. در اين باره توضيح دهيد. همين‌طور است. علاقه‌ انسان به بازي‌هايي كه جنبه نمايشي دارند، از كودكي و به‌طور غريزي با انسان همراه است. جايگاه تئاتر در ميان اين بازي‌ها چيست؟ مشاهده‌ تئاتر و مهمتر از آن مشاركت بچه‌ها در بازي‌هاي نمايشي، اثرات تربيتي فوق‌العاده‌اي به جا مي‌گذارد. 21 قرن پيش، ارسطو در كتاب «فن شعر» به پالايش روح يا همان «كاتارسيس» به‌عنوان مهم‌ترين تاثير تئاتر اشاره كرد. امروز كه روان‌شناسي تربيتي رشد فزاينده‌اي يافته، قابليت‌هاي بسيار گسترده‌تري از تئاتر شناسايي شده و اثرات عيني آن به راحتي قابل مشاهده است. اين قابليت‌ها بيشتر روي جسم كودك تاثير مي‌گذارد يا بر احساس و روان او؟ اگر چه بر جسم كودك هم تاثير مثبت دارد، اما منظور و تاكيد ما بيشتر بر كاركردهاي عاطفي، احساسي، عقلي، معنوي و روحي آن است. مثلا چه چيزهايي؟ خانواده‌ها مي‌توانند آنچه را كه به عنوان نارسايي رفتار شخصي يا اجتماعي در فرزند مي‌بينند، با مشاركت دادن او در تئاتر برطرف سازند و از اين راه در رشد فكري، رواني، احساسي و جسمي او گام بردارند مثل تقويت اعتقادات ديني، اعتماد به نفس، توليد نظرات نو و بديع، تسهيل فرآيند رشد هيجاني و شناختي كودكان، افزايش رفتارهاي سازگارانه در محيط خانواده، مدرسه و ديگر جوامع، ايجاد شرايط براي پذيرش مشكلات حاد زندگي و يافتن راه‌حل‌هاي مناسب براي كنار آمدن با آنها، تقويت رفتار و تعاملات اجتماعي مثبت از طريق مجموعه‌اي از رفتار‌هاي كلامي و غيركلامي، كمك به تخليه انرژي، ايجاد فضاي لذت بخش و سرگرم‌كننده، كمك به رشد جسمي و روحي، افزايش هوش، ايجاد شرايط براي يادگيري علوم، افزايش حس زيبايي‌شناسي، رفع برخي نارسايي‌هاي جسمي مثل لكنت زبان و... كه شمردن همه آنها وقت زيادي را مي‌برد. حالا كودك كجا مي‌تواند با اين تئاتر معجزه‌گر مانوس شود؟ در مدرسه و خانه مي‌توان كار تئاتر را انجام داد. حال اگر آموزش و پرورش به وظيفه خود در اين زمينه خوب عمل نمي‌كند، مي‌توان در خانه اين كم‌كاري را جبران كرد. چگونه مي‌توان خانه را براي اجراي تئاتر آماده كرد؟ در كنار هزينه‌ها و وقتي كه صرف تربيت فرزندمان مي‌كنيم، كافي است جايي از خانه را براي اين فعاليت در نظر بگيريم و در زمان اجراي تئاتر، آن مكان را با اندكي تغيير و جابه‌جايي آماده كنيم. ما مي‌توانيم آن چه را كه به عنوان نارسايي رفتار شخصي يا اجتماعي در فرزند مي‌بينيم، با مشاركت دادن او در تئاتر رفع سازيم. به يك نمونه‌ مثالي اشاره مي‌كنيد؟ فرض كنيم فرزند ما، حقوق ديگران را رعايت نمي‌كند. نمايش ساده‌اي تدارك مي‌بينيم كه او ايفا‌گر نقشي در داستان آن باشد. شخصيتي كه به مقابله با چنين رفتاري اقدام مي‌كند. با توجه به همذات‌پنداري وي با نقش، اين نارسايي رفتاري اصلاح خواهد شد. اصلاح رفتارهاي اجتماعي چطور؟ خودنمايي‌هاي كاذب يكي از موارد مثالي است كه در نوع رفتار، پوشش، آرايش يا حتي دست زدن به اقدامات خطر‌ناك براي مورد توجه قرار گرفتن، از بعضي افراد سر مي‌زند. اگر از سنين پايين، فرصت بازي در تئاتر فراهم شود و فرصت مناسب و سالم براي مورد توجه و تشويق قرار گرفتن ايجاد گردد، نياز به خود نماياندن و مطرح شدن، در بستر اصولي تامين مي‌گردد و به تعادل فردي و جمعي رفتار دست مي‌يابيم. خانواده‌ها امكانات اين تئاتر‌ها را چگونه تأمين كنند؟ شروع اين فعاليت، مثل هر شروعي، همت مضاعف را مي‌طلبد، اما انجام اين اقدام بسيار با ارزش ممكن است. اجراي چند تئاتر ساده در منزل، به كسب تجربه‌ لازم منجر خواهد شد.براي شروع مي‌توان كتاب داستان‌هاي مناسب را به نمايش در آورد. من نيز 30 جلد كتاب شامل 150 نمايشنامه نوشته‌ام كه 10 جلد آن با عنوان «نمايشنامه‌هاي آسان براي اجرا در كلاس درس صحنه‌ تئاتر» توسط نشر قطره منتشر گرديده است و 20 جلد ديگر را سوره مهر در دست چاپ دارد. بخش‌هاي ضميمه هريك از نمايشنامه‌هاي اين مجموعه شرايطي فراهم كرده تا هريك از والدين، مربيان تربيتي و حتي خود بچه‌ها بتوانند اين نمايشنامه‌ها را به راحتي اجرا كنند. مرجان توجهي جام‌جم}

 

 

گفتگو با دكتر حسن دولت آبادي

 

 

در عرصه تئاتر کودک فقیر هستیم

گفت‌وگو با "حسن دولت‌آبادی" مدرس و نمایشنامه‌نویس تئاتر کودک و نوجوان

حسن دولت‌آبادی مدرس و نمایشنامه‌نویس تئاتر کودک و نوجوان است که در سال‌های اخیر به خاطر مجموعه کتاب‌هایی که در این زمینه منتشر کرده از او تقدیر شده است. او از سوی یونسکو نیز مورد تقدیر قرار گرفته. گفت‌وگوی ما را با او می‌خوانید.

هادی جاوداني

چرا در دنیای کودک قلم می‌زنید؟
- حجم زیادی از نوشته‌هایی که نوشته و به صحنه برده‌ام مربوط به گروه سنی کودکان است. در اکثر موارد هم نوشته‌های خودم را به اجرا برده‌ام.

مخاطب کودک را چطور ارزیابی می‌کنید؟
- اجرای نمایش کودک بسیار سخت‌تر از گونه‌های دیگر تئاتر است. بسیار ویژه و تخصصی است زیرا مخاطب کودک صادق‌تر و خلاق‌تر از بزرگ‌ترهاست و به راحتی فریب نمی‌خورد.

به عنوان نمایشنامه‌نویس عرصه تئاتر کودک، به نظر شما پایه‌های اساسی برای ورود به دنیای تئاتر کودک چیست؟
- این پدیده مانند هر پدیده فرهنگی دیگر توسط مخاطبش توجیه و ضروری می‌شود. در تئاتر کودک، اساس خود کودک است. به همین دلیل باید به سراغ کودکان برویم و آنها را درست بشناسیم. مثالی که همیشه معیار و ملاک خودم نیز شده این است که اگر تئاتر بزرگ‌سال را پزشکی عمومی تلقی کنیم، تئاتر کودک و نوجوان پزشکی تخصصی است و تئاتری که برای کودکان زیر 6 سال اجرا می‌شود فوق تخصص می‌خواهد.

تفاوت اولیه را گفتید، تفاوت ثانویه بین تئاتر بزرگ‌سال و کودک را بفرمایید.
- وقتی برای بزرگ‌سالان نمایشی به صحنه می‌برید، در حین اجرا اگر فضای اثر بپذیرد می‌توانید با مخاطب‌تان بر اساس خط سیر روایت تئاتر، جدل لفظی هم داشته باشید. بزرگ‌سال متوجه می‌شود و می‌داند که این جدل نوعی هنر است که در آن لحظه به علت خاصی به کار گرفته شده است و در این میان رنجشی حاصل نمی‌شود. اما در مورد کودکان وضع بر این منوال نیست. ریزه‌کاری‌ها و ظرایفی در این بین وجود دارد که اگر رعایت نکنید اوضاع بهم می‌ریزد.

گاهی تئاتر عروسکی را به غلط، تئاتر کودک می‌خوانند. البته این نگاه غلط به خود تئاتر کودک هم می‌شود با این مضمون که تئاتر کودک یکی از شاخه‌های تئاتر بزرگ‌سال است و هویت مستقلی ندارد. این بینش محصول چیست؟

- واقعیت این است که ما در عرصه ادبیات کودک و نوجوان هم در ایران هنوز جوان هستیم. از افسانه‌ها بگذریم که مربوط به گذشته‌های دور ماست. مردم ما در گذشته به درستی تشخیص می‌دادند که چه چیزی می‌تواند ذهن کودک را آماده وظایف بعدی او کند، مردم گذشته ما برای چنین کاری از افسانه‌ها سود جسته‌اند، سایر ملل نیز چنین روشی داشته‌اند. برای همین افسانه‌های مشترک، زیاد است. اگر جدا از این به تئاتر و ادبیات کودک نگاه کنیم واقعیت امر این است که در این عرصه فقیر هستیم. افلاطون 2500 سال پیش در برخی گفتارهایش اشاره دارد که برخی از اسطوره‌ها با مخاطب کودک سازگاری ندارند. این جمله نشان می‌دهد که از دیرباز، غرب چنین توجهی را به کودکان داشته است. اما وقتی به ایران نگاه می‌کنیم، اوضاع این طور نیست.

شما به کودک و بستر تصویری ذهن او اهمیت می‌دهید؟
- بله. روانشناسی به ما می‌گوید کودک بر اساس دریافت‌های اولیه، آینده ذهنی‌اش شکل می‌گیرد. یک نقاشی زیبا در کتاب یا پس زمینه تئاتر کودک، شاید برای من به عنوان بزرگ‌سال تنها تصویری ساده و بی‌بعد به نظر آید ولی می‌تواند برای یک کودک مبدل به رویا شود. ما به عنوان بزرگ‌سالان به این امر توجه نداریم.

در عرصه نمایشنامه‌نویسی کودک معضل اصلی کدام است؟
- امروزه هر چه موضوع دم دستی پیدا می‌کنند می‌گویند برای تئاتر کودک، خوب است. در مدارس هنوز تئاتر کودک را جدی نگرفته‌ایم. تا چندی پیش کتاب‌های کودک ما از نثر کودکانه برخوردار نبود. حتی شماره حروف کتاب ما هم مناسب ذهنیت فانتزی خردسالان نبود. در نسل قبل از من ادبیات سنگین و ثقیل فارسی را به کودکان آموزش می‌دادند. در حالی که در همان دوران، دنیا ادبیات کودک را تفکیک کرده بود.

البته فکر نکنم هم‌اکنون اوضاع کتاب‌های کودک ما به آن وضع بدی که شما می‌گویید، باشد!
- تا حدود قابل توجهی رشد کرده‌ایم. الان تئاتر کودک توانسته راه خود را به مدارس باز کند. این‌ها امتیازهایی است که ما را امیدوار می‌کند. بودن جشنواره کودک هم تا حدودی به این رشد پرشتاب کمک می‌کند. اما متأسفانه هنوز این دیدگاه وجود دارد که برخی می‌خواهند تئاتر کودک را به حاشیه بکشانند و این اشتباه محض است.

به روانشناسی کودک اشاره کردید، آیا دانشجویی که میل به اجرای نمایش کودک دارد، در دانشکده خود واحدی با همین عنوان روانشناسی کودک را می‌گذراند؟ منظورم جدی گرفتن این مبحث از سوی مسئولان آموزش عالی است!
- در شرح درسی که آموزش عالی تعیین کرده، این واحد وجود ندارد. اما خود ما به عنوان مدرسان رشته‌های تئاتری در تشریح برخی مباحث مطرح شده در کلاس‌ها لاجرم باید روانشناسی کودک بدانیم و دانشجوها را نیز از آن آگاه کنیم. در درس‌های خاص مثل شخصیت‌شناسی، ما بی‌نیاز از روانشناسی نیستیم. درست است که مبحث این نوع روانشناسی کودک نیست ولی گاهی صحبت ما به چنین سمت و سویی می‌رود. ببینید، وقتی به تئاتر کودک می‌پردازید، نمی‌توانید فانتزی را کنار بگذارید. روانشناسی در این مرحله به کمک شما می‌آید. وقتی به تفکر پویا و ایستا می‌پردازید نمی‌توانید از روانشناسی کودک (بسته به نوع بحث) روبرگردانید. این مسأله مهمی است که باید به آن توجه کرد.

شما به عنوان نمایشنامه‌نویس کودک آثار خودتان را چطور دسته‌بندی می‌کنید؟
- من تعداد زیادی اثر چاپ نشده دارم، به آنها کاری ندارم. من دو کتاب برای بزرگ‌سالان چاپ کرده‌ام که از هفت نمایش تشکیل شده است. از 8 جلد کتابی که نشر "عابد" برایم چاپ کرد، 6 جلد آن مربوط به حوزه کودک و نوجوان می‌شود، که خیلی از نمایشنامه‌های این کتاب‌ها را خودم نیز اجرا کرده‌ام. دو تا از این نمایشنامه‌ها، ضبط تلویزیونی شده است. مجموعه جدیدی را که چاپ کرده‌ام مجموعه‌ای است که وقت و توان زیادی روی آن گذاشته‌ام. 6 سال برای 10 جلد کتاب کار کرده‌ام. هیچ حمایتی هم نشده‌ام. تنها حمایت را اخیراً مرکز هنرهای نمایشی از بنده کرده است. جلد اول این مجموعه، سه سال طول کشید برای این که می‌خواستم شکل اصلی کار را به دست بیاورم.

ویژگی اصلی این مجموعه چیست؟
- این مجموعه کتاب برای اولین بار با این نوع طرح در دنیا منتشر می‌شود. یونسکو از بنده تقدیر کرده و برخی سفارتخانه‌ها نیز دعوتم کرده‌اند. کلاً استقبال زیاد بوده است. علت شاید این باشد که من سال‌های سال است که با آموزش و پرورش همکاری داشته‌ام و تئاتر کودک روی صحنه برده‌ام. من نیاز کودک را می‌شناسم. با نوشتن این مجموعه کتاب، سعی کردم آنچه کودک می‌خواهد را به شکل عملی درآورم. نمایشنامه‌های من و مضامین درونی آن‌ها همه مربوط به فضای مدرسه می‌شود. سعی کرده‌ام کاری کنم که شکل اجرای مضامین، متنوع باشد.
همچنين من هم‌اکنون در حال نگارش کتاب "تربیت به کمک داستان و نمایش" هستم. تاکنون هم نگارش حدود 500 صفحه از این کتاب را به پایان رسانده‌ام و برای نگارش آن بیش از 76 عنوان کتاب خارجی و ایرانی با موضوع تربیتی و روانشناختی را مطالعه کرده‌ام.
در این کتاب به والدین آموزش داده می‌شود که قصه‌گویی یا نمایش عروسکی را بیاموزند و بازی کردن، تماشای تلویزیون، خجالتی بودن، ترسیدن و... به همراه آموزش و راه حل آن ارائه شده است. همچنین 60 شیوه کتاب‌خوانی از خواندن تا تولید کتاب ذکر شده است.
در این کتاب نکات مختلف تربیتی در نظر گرفته شده است. همچنین بخشی به آن اضافه کرده‌ام که عنوان آن تربیت اسلامی است چرا که معتقدم اصول محکمی در تربیت اسلامی وجود دارد که بسیار مطلوب است.

از اصلی‌ترین آرزوهایی که دارید و هنوز نتوانسته‌اید جامه عمل به آن بپوشانید چیست؟
- خیلی دوست داشتم مجتمعی فرهنگی داشته باشم تا بتوانم در ارتباط صمیمانه‌ای با کودکان قرار بگیرم. دوست دارم نمایش اجرا کنم و بازخوردهایی را که می‌بینم یادداشت کنم. این شاید آرزوی زیادی باشد اما این رسم در دنیا متداول است. مجتمع‌های فرهنگی با چنین نگرشی در جای‌جای جهان وجود دارند.

به عنوان محقق و هنرمند عرصه کودک، به چه کشفیات جدیدی در دنیای تئاتر کودک رسیده‌اید؟
- به نظر من، ما نباید خومان را به بچه‌ها تحمیل کنیم. همان‌طور که امروز یک پدر باید بداند که نمی‌تواند راهی غیر از دوستی کردن با بچه خود پیدا کند. ما نیز به عنوان آدم‌های این عرصه باید این حقیقت را بپذیریم. امروز نمی‌شود مثل قرن 18 اروپا عمل کرد. من دیگر نمی‌توانم در خانه‌ام را ببندم و به بچه‌ام اجبار کنم فقط فلان کتاب را بخواند و فلان کتاب را نخواهد (حال درست و غلط فرقی نمی‌کند) نمی‌توانم دیگر او را کنترل کنم. امکانات تکنولوژی دست فرزند مرا باز گذاشته است. حالا زمانه‌ای را در پیش داریم که در آن پدرها خود برای کودکان‌شان کامپیوتر و وسایل متداول ارتباط جمعی تهیه می‌کنند. اما چه راهی وجود دارد که کودکان ما در عرصه فکری‌شان درست عمل کنند؟ هر نسل باید دریابد که پیشرفت‌های علمی و اقدامات جدید، لزوماً نگران‌کننده نیست. من به عنوان یک پدر همه تجارب و دانشم را در اختیار فرزندانم قرار داده‌ام. فرزندم نیز در محیط درسی یک سری چیزها را یاد می‌گیرد. به نظر من به جای پیگیری شیوه‌های سنتی سخت‌گیری، اول باید فرزندان‌مان را باور کنیم و سپس فرصتی ایجاد کنیم تا آن‌ها رشد کنند. آن‌ها هم باید ما را باور کنند. اگر ما بتوانیم بدون تحمیل کردن خود، آن‌ها را متقاعد کنیم، موفق شده‌ایم. در تئاتر هم می‌توان به این شیوه عمل کرد. ما حق نداریم در تئاتر، خودمان را در مقام داور و یا معلم صرف قرار دهیم. مخاطب کودک با این که دانش محدودی دارد اما حدود، محدودیت و خواست خود را می‌شناسد. چرا ما فکر می‌کنیم باید مفاهیم بزرگسال را به ذهن کودکان حقنه کنیم؟ کودک مضامین خود را داراست.

و به همین دلیل باید دانش برخورد با کودکان را داشته باشیم؟
- اینجا باز باید به مسأله روانشناسی رجوع کنیم. نمایش‌هایی که به عنوان نمایش کودک بر صحنه ظاهر می‌شوند شاید همه در نیت خود، صادق باشند اما برخی از آن‌ها در انتقال آن‌چه باید بگویند، عاجز می‌مانند.

علت، نشناختن نیاز کودک است؟
- فراتر از این حرف‌هاست. آن‌ها کودک را موجودی محدود درخواست‌های مرسوم جامعه می‌پندارند. نمایشنامه‌هایی هنوز نوشته می‌شود که باز درباره مسواک زدن و مسایلی از این قبیل صحبت می‌کند. (البته من با تکرار این موضوعات مخالف نیستم) مشکل اصلی این نمایش‌ها این است که هیچ خلاقیتی در کار دیده نمی‌شود. هنوز نتیجه‌گیری‌ها خط سیر داستان‌ها و نوع شخصیت‌پردازی (اگر البته بشود این واژه را به کار برد) از یک قانون مرسوم وخاک خورده پیروی می‌کند.

شما که به این امر واقفید، خود در رفع این معضل چه کرده‌اید؟
- مجموعه 24 جلدی "نمایشنامه‌های آسان" را به همین دلیل نوشتم تا نشان دهم بحث کودک، بحثی غیرقابل انکار است و باید به آن توجه کرد.

و حرف آخر
- امیدوارم از هنرمندان عرصه تئاتر کودک و نوجوان حمایت بیشتری شود. چون این گونه تئاتری جزو اصول پایه شناخت و برقراری ارتباط مخاطب با دنیای تئاتر است.

دكتر حسن دولت آبادي

 

 

دکتر حسن دولت آبادی

تاريخ تولد: 1335 ساري تحصيلات: ليسانس‌ بازيگري و كارگرداني، دانشكده‌ هنرهاي دراماتيك دانشگاه هنر

،مقطع كارشناسي ارشد تئاتر در دانشگاه آزاد اسلامي تهران مركز؛ ‌ 1374 ،دريافت دكتراي درجه يك كارگرداني؛1387 ‌‌

نمايش‌ها:
نويسنده نمايشنامه"‌ما خدا رو داريم"؛ 1359
نويسنده نمايشنامه" قصه‌ يك دانه گندم ‌"؛ ‌1360
نويسنده نمايشنامه"‌ گربه و پلنگ "؛ ‌1362
نويسنده نمايشنامه"‌ بازي غنچه‌ها "؛ ‌1363
نويسنده نمايشنامه"‌ روباه به ميهماني مي‌رود "؛ ‌1364
نويسنده نمايشنامه" خرگوش بلا- گرگ ناقلا ‌"؛ ‌1366 - 1365
نويسنده نمايشنامه"‌ برزخ "؛ ‌1368
نويسنده نمايشنامه" جنجال در جنگل ‌"؛ ‌1369
نويسنده نمايشنامه" چرا خرگوشه مي‌ترسه ‌"؛ ‌1369
نويسنده نمايشنامه" لاقلي‌سو "؛ ‌1369
نويسنده نمايشنامه" سمفوني تمام"؛ ‌1370
نويسنده نمايشنامه" قدير "؛ ‌1371
نويسنده نمايشنامه" آماده براي جنايت "؛ ‌1371
نويسنده نمايشنامه" لحظه مقرر "؛ ‌1371
نويسنده نمايشنامه" بره كوچولو گم شده ‌"؛ ‌1371
نويسنده نمايشنامه"‌ شيطونك و مهربونك "؛ ‌1372
نويسنده نمايشنامه" مهرك "؛ ‌1372
نويسنده نمايشنامه" ما مي‌خواهيم برگرديم "؛ ‌1373
نويسنده نمايشنامه" گلدان عتيقه "؛ ‌1374
نويسنده نمايشنامه" يادم مي‌مونه سياه "؛ ‌1374
نويسنده نمايشنامه" گل بنفشه "؛ ‌1375
نويسنده نمايشنامه" جمعه با پدربزرگ "؛ ‌1376
نويسنده نمايشنامه" پل "؛ ‌1377
نويسنده نمايشنامه" خوب و عزيزي ايران زيبا "؛ ‌1378
نويسنده نمايشنامه" من از خودم شكايت دارم ‌"؛ ‌1378
نويسنده نمايشنامه" زوزه گرگ "؛ ‌1378
نويسنده نمايشنامه"‌ پرواز "؛ ‌1379
نويسنده نمايشنامه"‌ پري مهرباني "؛ ‌1379
نويسنده نمايشنامه" موش "؛ ‌1379
نويسنده نمايشنامه" كلاه تنگ و احترام زيادي "؛ ‌1379

بازي در نمايش" پهلوان اكبر مي‌ميرد " به کارگرداني"؟"؛ ساري؛ 1354
بازي در نمايش" دو سر پل " به کارگرداني"؟"؛ ساري؛ 1354
کارگرداني و ‌بازي در نمايش" محو در پرتو نور‌"؛ گرگان، پادگان محل گذراندن دوره آموزش نظامي؛ 1355
کارگرداني و بازي در نمايش" كلاس درس‌"؛ گرگان، پادگان محل گذراندن دوره آموزش نظامي؛ 1355
کارگرداني و بازي در نمايش" آدماديو شدن‌"؛ گرگان، پادگان محل گذراندن دوره آموزش نظامي؛ 1355
کارگرداني و بازي در نمايش" طلسم "؛ طوالش ، ‌تالار دبيرستان هولاكو رامبد هشتپر‌‌؛ 1355
نويسنده و کارگردان نمايش" ما خدا رو داريم "؛ كتابخانه ساري‌؛ 1359
نويسنده و کارگردان ‌نمايش‌" قصه يك دانه گندم "؛ كتابخانه آمل؛ 1360
‌‌بازي در نمايش" مطلع " به کارگرداني"؟"؛ مازندران ـ تهران، اولين جشنواره‌‌ سراسري تئاتر فجر و در سالن دانشكده‌‌ هنرهاي زيبا؛ 1361
نويسنده نمايش"‌گربه و پلنگ‌" به کارگرداني"؟"؛ ساري، مدرسه راهنمايي خسرويه، ‌‌جشنواره‌هاي دانش‌آموزي ساري و مازندران و سپس حضور در فستيوال دانش‌آموزي كشور؛ 1362
نويسنده و كارگردان‌ نمايش"‌ بازي غنچه‌ها "؛ ساري، جشنواره كشوري كودك و نوجوان مهاباد؛ 1363
نويسنده، كارگردان و بازيگر در نمايش" روباه به ميهماني مي‌رود‌‌"؛ ساري ـ مازندران ـ سنندج، ‌ دومين جشنواره كودك و نوجوان؛ 1364
نويسنده، كارگردان و بازيگر در نمايش" خرگوش بلا گرگ ناقلا‌"؛ ساري؛ 1366- 1365
كارگرداني و بازي‌ در نمايش" جزيره‌"؛ تهران، دانشكده هنرهاي زيبا(پايان‌نامه کارشناسي)؛ 1366
‌‌کارگرداني نمايش" كلك مرغابي‌"؛ بابل؛ 1366
‌کارگرداني‌ نمايش"‌ جنجال در جنگل "؛ بابل؛ 1367
کارگرداني و بازي در نمايش" اصغر آقا شقه مي‌كند"؛ ساري – گرگان؛ 1367
نويسنده، کارگرداني و بازي در نمايش" برزخ‌"؛ بابلسر، نيروي هوايي؛ 1368
کارگرداني ‌‌نمايش"‌آرامش سنگي‌"؛ گرگان ـ اهواز، جشنواره منطقه‌اي ـ تهران، تئاترشهر، تالار چهارسو؛ ‌1369
نويسنده و كارگردان نمايش"‌جنجال در جنگل‌‌"؛ ساري ـ گرگان؛ 1369
نويسنده و كارگردان نمايش" چرا خرگوشه مي‌ترسه؟‌"؛ ساري، مهدكودك زينب؛ 1369
نويسنده و كارگردان نمايش" بره كوچولو گم شده‌‌"؛ ساري، مهدكودك زينب؛ 1371
‌کارگردان نمايش"‌آرامش سنگي‌"؛ جمهوري تركمنستان؛ 1371
كارگرداني و بازنويس متن در نمايش" كالسكه‌‌ آقاي عدالت "؛ ساري ـ گرگان ـ مازندران، جشنواره استاني ـ يزد، جشنواره منطقه‌اي‌‌ ـ تهران، جشنواره تئاتر فجر؛ 1371
نويسنده و كارگردان‌ نمايش" شيطونك و مهربونك‌"؛ ساري، پلاژ ارتش خزرآباد؛ 1372
‌‌کارگرداني نمايش‌" سهمي بيشتر از مردار "؛ تهران، تئاتر شهر، تالار چهارسو(پايان‌نامه‌ كارشناسي ارشد)؛ 1374
نويسنده و كارگردان نمايش" من از خودم شكايت دارم ‌"؛ تهران، هجدهمين جشنواره‌ ‌فجر (بخش خياباني)؛ 1378
نويسنده نمايش" پرواز " به کارگرداني"؟"؛ ساري ـ مازندران، ‌ اولين جشنواره نمايش و نيايش؛ 1379
نويسنده، مشاور و كارگردان نمايش" افسانه پونك ‌"؛ تهران، جشنواره دانش‌آموزي منطقه 5؛ 1379
نويسنده و كارگردان نمايش" پري مهرباني ‌"؛ ساري؛ 1379- 1380

نويسنده مجموعه" 27 برنامه كودك"؛ ‌ سيماي مركز ساري؛ سال(؟)
نويسنده ‌مجموعه نمايشنامه‌‌"برنامه‌هاي صحيح جمعه‌"؛ ‌ سيماي مازندران؛ سال(؟)
نويسنده چند نمايشنامه راديويي‌؛ سال(؟)‌

سناريست و بازي در فيلم سينمايي" مه بانو " به کارگرداني" مجيد بهشتي "؛ شبکه 1؛ ‌1376
بازي در فيلم سينمايي" ماما " به کارگرداني" ظريف رفتار "؛ ‌1379
بازي در فيلم سينمايي" مرغك دانا " به کارگرداني" ابراهيمي "؛ ‌1363
بازي در سه فيلم ‌‌سي دقيقه‌اي‌ به کارگرداني"؟"؛ ‌1365

نويسنده، كارگردان هنري و بازي در سريال" شهر من ساري‌"؛ ‌1360
محقق و توليدكننده در مستند "زندگي كولي‌ها " به کارگرداني"؟"؛ ‌1361
نويسنده وكارگردان هنري در 27 برنامه كودك؛ ‌1362
نويسنده و كارگردان در سريال" روباه به ميهماني مي‌رود"؛ شبکه 1؛ ‌1365
نويسنده- بازيگر- كارگردان هنري در نمايش‌هاي؛ ‌1367
بازي در سريال" يافته‌هاي رنج " به کارگرداني" مجيد بهشتي "؛ ‌شبکه 1؛ 1376
نويسنده و كارگردان در سريال" پري مهرباني"؛ ‌1380مدرس در برنامه‌هاي آموزشي "تئاتر " به کارگرداني"؟"؛ ‌1380

تدريس بازيگري و نويسندگي در انجمن سينماي جوان استان مازندران
مسئول هماهنگي كليه امور جشنواره فيلم و عكس ارشاد مازندران
مسئول جلسات نقد و بررسي و گفتگو با فيلمسازان ايراني و خارجي حضور در جشنواره بين‌المللي فيلم رشد؛ تهران- اهواز- زابل- زاهدان

محقق، نويسنده و عضو هيئت توليد فيلم‌هاي آموزشي؛ 1376
محقق در ميزگرد تلويزيوني به کارگرداني"؟"؛ شبکه 4؛‌ ‌1379

نويسنده مجله"نواجش"؛ ويژه ششمين كنگره شعر، ادب و هنر مازندران‌؛ 1365
‌‌مدير اجرايي و نويسنده نشريه"قلم"؛ ويژه اولين نمايشگاه مطبوعات و انتشارات استان مازندران‌
‌‌نويسنده و سردبير مجلات"شكوفه و جوانه انقلاب"؛ آموزش و پرورش مازندران‌؛ 1361 تا 1363
‌‌طراح- صفحه‌آرا و نويسنده"زندگينامه معلمان و دانش‌آموزان شهيد"؛ آموزش و پرورش مازندران؛ 1362
نويسنده، طراح و صفحه‌آرا"سنگر"؛ نشريات فرهنگي و هنري، آموزش و پرورش مازندران؛ ؛ 1362 و 1363‌
طراح و صفحه‌آرا"تكاليف نوروزي"؛ مقاطع مختلف تحصيلي، آموزش و پرورش مازندران؛ سالهاي 1370 تا 1374‌
منتقد فيلم مجله"فيلم و هنر"
نويسنده مقاله تخصصي در"مجله نمايش"
نويسنده، منتقد مجله"جشنواره‌ بين‌المللي فيلم رشد‌" در سال‌هاي مختلف به عنوان ‌

1- "گربه و پلنگ" (يكي از 5 نمايشنامه)- انتشارات تربيت- 1372.
2-" پري مهرباني"- انتشارات عابد- 1372
3-" افسانه‌ي پولك"- انتشارات عابد- 1372
4- "روباه به ميهماني مي‌رود"- انتشارات عابد- 1372
5- "جنجال در جنگل"- انتشارات عابد- 1372
6- "گربه و پلنگ"- انتشارات عابد- 1372
7-" خوب و عزيزي ايران زيبا"- انتشارات عابد- 1372
8- "بازنشسته"- مجموعه سه نمايشنامه‌: جنگ ميكروبي- توصيه- بازنشسته- انتشارات عابد- 1372 .
9- "پل"- مجموعه‌ي چهار نمايشنامه‌ي: پل- موش- احترام زيادي- روزه گرگ- انتشارات عابد
10- نمايشنامه‌هاي آسان براي اجرا در كلاس درس و صحنه‌ي تئاتر- جلد اول- ويژه‌ي مهدكودك- ابتدايي- شامل 5 نمايشنامه‌‌: "خدا ما را دوست دارد"- "بزغاله‌‌ باهوش"- "مار در لانه‌ي موش"- "دوستي خروس و روباه"- "جمعه با پدربزرگ"- نشر قطره- 1385 و 1386.
11- "نمايشنامه‌هاي آسان"- جلد دوم- ويژه مهدكودك و ابتدايي- شامل 5 نمايشنامه‌ي: "من نمي‌خوام بترسم"- "مهمانان ماه"- "خارج از اندازه"- "طمع گرگي"- "وقتي كه ماهي غرق مي‌شود"- نشر قطره 1385- 1386
12- نمايشنامه‌هاي"آسان"- جلد سوم- ويژه مقطع راهنمايي- شامل 5 نمايشنامه‌‌‌"نام نيك يا لانه‌‌ كلاغ"- "رفيق خوب يه نعمته"- "فرار از مزرعه"- "آن شب ستاره باريد"- "پشيماني"- "نشر قطره"- 1385- 1386.
13- نمايشنامه‌هاي آسان- جلد چهارم- ويژه مقطع راهنمايي- شامل 5 نمايشنامه‌ي: گنجشك قوي‌تر از قبل است- اول چه كسي- وقتي شكارگاه ترسناك مي‌شود- رهايي- نجات دشمن- نشر قطره- 1385- 1386
14- نمايشنامه‌هاي آسان- جلد پنجم- ويژه مقطع راهنمايي- شامل 5 نمايشنامه‌ي: فقط به فكر خودت نباش- بايد كاري كرد- شاهدان برنده- بهانه‌جو- چه كسي اشتباه كرد- نشر قطره- 1385- 1386
15- نمايشنامه‌هاي آسان- جلد ششم- ويژه مقطع دبيرستان- شامل 5 نمايشنامه‌ي: خانه‌اي بزرگ‌تر- بخشنده- قصد دعوا ندارم- كينه‌ي كور- اين جاده من است- نشر قطره- 1385- 1386- 1387
16- نمايشنامه‌هاي آسان- جلد هفتم- ويژه مقطع دبيرستان- شامل 5 نمايشنامه‌ي: شهر بي‌گدا- اشتباه كوچك تنبيه بزرگ- شادي محله‌ي كوچك تو- زرنگي- راهنماي خرانه- 1385- 1386- 1387- نشر قطره
17- نمايشنامه‌هاي آسان- جلد هشتم- ويژه مقطع دبيرستان- شامل 5 نمايشنامه‌ي: آخرين تابلو- فداكاري- حكايت آن صاحب رمه- آرزوهاي جاهلانه- يادگار خانه‌ي پدري- 1385- 1386- نشر قطره
18- نمايشنامه‌هاي آسان- جلد نهم- ويژه مقطع دبيرستان- شامل 5 نمايشنامه‌ي: بوسه بر دست پدر- زهر در شير- تجربه‌ي ديدني- حق با كيه- خوش باور- 1385- 1386- نشر قطره
19- نمايشنامه‌هاي آسان- جلد دهم- ويژه مقطع دبيرستان- شامل 5 نمايشنامه‌ي: گران‌ترين جواهر- بر قول شيطان مي‌روم- لقمه‌ي گلوگير- من خوشبختي تو هستم- وقتي روباه رفيق مي‌شود- نشر قطره- 1385- 1386

تدريس تئاتر ‌به دانشجو، مربيان پرورشي مقطع كارشناسي آموزش و پرورش استان مركزي در اراك، سال 1357
تدريس تئاتر در به دانشجو- مربيان پرورشي مقطع كارشناسي آموزش و پرورش استان كردستان كه دوره‌ آموزشي‌شان در سال 1367 در مازندران برگزار شد
تدريس تئاتر به دانشجو، مربيان پرورشي مقطع كارداني مازندران به‌طور جداگانه در سال‌هاي 1365 و 1367 و 1369
تدريس تئاتر به مربيان مهدكودك‌هاي بهزيستي مازندران در سال‌هاي 1367 و 1368 در دوره‌هاي مختلف
تدريس تئاتر به كودكان زير شش سال مهدكودك زينب ساري در سالهاي 1369 و 1371
تدريس تئاتر به دانشجو، مربيان پرورشي مقطع كارشناسي آموزش و پرورش استان مازندران در سال 1370
تدريس تئاتر به فرزندان شاهد ساري در كلاس تشكيل شده توسط بنياد شهيد ساري در سال 1371
تدريس تئاتر براي فرهنگيان شركت‌كننده در دوره‌هاي آموزشي ضمن خدمت آموزش و پرورش- نواحي چندگانه آموزش و پرورش ساري و اداره كل آموزش و پرورش مازندران به‌طور جداگانه در سال‌هاي 1354- 1366- 1367 (دو دوره)- 1370 (دو دوره) و 1372
تدريس تئاتر در دانشگاه آزاد اسلامي اراك از 75 تاكنون
تدريس تئاتر در دانشكده هنر و معماري دانشگاه آزاد اسلامي تهران مركز از سال 1376 الي 1378
تدريس تئاتر در مؤسسه آموزش عالي سوره تهران از 1378 تاكنون
تدريس تئاتر در مؤسسه آموزش عالي سوره اصفهان از 1379 تا تعطيلي آن مؤسسه
تدريس تئاتر به هنرمندان استان گلستان در مقطع كارشناسي از سوي معاونت پرورشي و آموزشي مركز برنامه‌ريزي و آموزش نيروي انساني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در سال 1380
تدريس تئاتر در كلاس‌هاي آزاد تشكيل شده در استان‌هاي مختلف كشور از جمله هرمزگان (بندرعباس- ميناب)- لرستان (ازنا)- اردبيل- مازندران- گلستان- تهران و... اعزامي از سوي مركز هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
تدريس تئاتر در شهرهاي نور- بابل- آمل- گلوگاه بهشهر- ساري- قائم‌شهر- به دفعات، براساس احكام صادره از سوي اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران طي سال‌هاي اشتغال در آن اداره‌كل
تدريس تئاتر به هنرجويان كلاس‌هاي تشكيل شده توسط او در اولين حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي ساري
تدريس بازيگري و نمايشنامه‌نويسي به هنرجويان سينماي جوان ساري طي چند دوره
تدريس تئاتر به اعضاء كتابخانه‌هاي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان ساري- قائم‌شهر- آمل- آلاشت
تدريس تئاتر به مربيان برگزيده مراكز كودكان استثنايي استان‌هاي كشور

بازبيني نمايش‌هاي داوطلب شركت در جشنواره سراسري تئاتر فجر، در استان‌هاي مختلف كشور، طي سال‌هاي مختلف براساس ابلاغ مركز هنرهاي نمايشي
بازبيني نمايش‌هاي داوطلب شركت در جشنواره‌هاي كشوري تئاتر سنتي، آييني، مذهبي در استان‌هاي مختلف كشور، طي سال‌هاي مختلف براساس ابلاغ مركز هنرهاي نمايشي
بازبيني نمايش‌هاي داوطلب شركت در جشنواره‌هاي كشوري تئاتر كودك و نوجوان اميد، در استان‌هاي مختلف كشور، طي سال‌هاي مختلف براساس ابلاغ مركز هنرهاي نمايشي

داوري و نظارت و سخنراني و آموزش در جشنواره‌هاي متعدد منطقه‌اي و استاني استان‌هاي مختلف كشور اعزامي از سوي مركز هنرهاي نمايشي و ادارات كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران و چند استان ديگر
داوري، نظارت و سخنراني و آموزش در جشنواره‌هاي متعدد استاني استان‌هاي مختلف كشور، اعزامي از سوي هنرهاي نمايشي
داوري، مسئوليت برگزاري، سخنراني و تدريس در جشنواره‌هاي متعدد استاني مازندران در زمان اشتغال در اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران
داوري جشنواره‌هاي پليس كشور (1380و 1385)- دانشجويان آذربايجان شرقي (1374)- فستيوال‌هاي دانش‌آموزان سراسر كشور كه توسط وزارت آموزش و پرورش برگزار مي‌شود (طي سه سال)- دانش‌آموزان استان مازندران (چندين دوره)- يادواره تئاتر مساجد شرق و جنوب تهران (يكدوره)- لاله‌هاي سرخ انديمشك (سه سال)- مهدكودك‌هاي استان مازندران (چندين دوره)- تئاتر بانوان كشور- كانون‌هاي شهرداري كشور- قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامي كشور

راه‌اندازي شوراي انجمن‌هاي نمايش استان مازندران و عضويت در آن
راه‌اندازي شوراي انجمن‌هاي موسيقي استان مازندران و عضويت در آن
راه‌اندازي شوراي انجمن‌هاي شعر و ادب استان مازندران و عضويت در آن
راه‌اندازي انجمن هنرهاي تجسمي استان مازندران و عضويت در آن
راه‌اندازي انجمن نمايش ساري و عضويت در آن
راه‌اندازي تعداد 16 انجمن نمايش استان در شهرهاي گرگان- گنبد- كردكوي- بهشهر- ساري- قائم‌شهر- بابل- آمل- فريدونكنار- محمودآباد- نور- نوشهر- تنكابن- چالوس- رامسر و گلوگاه بهشهر

ارجاء مسئوليت تمامي شوراها و انجمن‌هاي ياد شده به صورت نماينده‌ي تام‌الاختيار مدير كل وقت ارشاد
ارائه طرح و تشكيل اولين و دومين كنگره‌ي انجمن‌هاي نمايش استان مازندران كه در شهرهاي آزاد شهر گنبد- و نور تشكيل گرديد و نمايندگان انجمن‌هاي نمايش استان و نيز مسئولين مركز هنرهاي نمايشي در آن شركت داشتند
عضويت در كنگره شيخ فضل‌الله نوري، برگزار شده توسط اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي در نور
ارائه طرح و برگزاري سمينار«در محفل هنرمندان» كه با حضور هنرمندان رشته‌هاي مختلف هنري: تئاتر- موسيقي- سمعي و بصري و سينماي جوان- تجسمي و شعر و ادب استان برگزار شده در ساري. دولت‌آبادي به عنوان مسئول و يكي از اعضاء شوراي برگزاري در آن فعاليت داشت.
اشتغال در شوراي هماهنگي تئاتر استان‌هاي مركز هنرهاي نمايشي
عضويت در كميته برگزاري سومين جشنواره فيلم و عكس استان مازندران كه در سال 1367 در ساري برگزار شد، به عنوان مسئول هماهنگي كليه امور آن جشنواره
عضويت در كميته‌ برگزار كنگره‌ شعر و ادب و هنر كشور كه در سال 1365 در ساري برگزار شد، به عنوان مسئول تبليغات كنگره و عضو هيئت تحريريه‌ي نشريه
عضويت در شوراي بررسي وضعيت هنري در آموزش و پرورش مازندران در سالهاي 1375- 1374 .
عضويت در كميته برگزاري جشنواره‌هاي تئاتر استاني مازندران به عنوان مسئول برگزاري جشنواره در سال‌هاي متمادي از جمله سال‌هاي 1364 و 1370
عضويت در ستاد برگزاري دهمين جشنواره‌ي نمايش‌هاي سنتي، آييني و مذهبي به عنوان طراح و مسئول برگزاري اولين همايش نقل و نقالي كشور كه با حضور 30 هنرمند نقال كشور در سالن شماره 2 تئاتر شهر برگزار شد
عضويت در تجمع بزرگ نمايندگان تئاتر شهرستان‌ها و بررسي وضعيت تئاتر كشور كه براساس طرح پيشنهادي دولت‌آبادي در اسفند 1377 با حضور وزير، معاون امور هنري وزارت ارشاد- رئيس و مسئولين مركز هنري نمايشي و نمايندگان تئاتر تمامي استان‌ها، در 5 كميسيون تشكيل شد
عضويت در شوراي فيلم و تئاتر سازمان تبليغات اسلامي استان مازندران، تشكيل شده در بابلسر
عضويت در ستاد برگزاري سومين جشنواره‌ي فيلم و عكس استان مازندران، به عنوان مسئول هماهنگي كليه امور جشنواره
عضويت در شوراي بررسي و اعلام نظر مسابقات فرهنگي دهه فجر استان مازندران طي چند سال
عضويت در ستاد سمينار تئاتر 17 شهريور در سال 1364
عضويت در جشنواره‌هاي تئاتر سراسري فجر- سنتي، آييني و مذهبي- كودك و نوجوان كشور و... به عنوان بازخوان و بازبين نمايش‌ها طي چند سال
عضويت در شوراي هنري حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي ساري به عنوان مسئول حوزه هنري اين شهر
عضويت در شوراي پيگيري و گسترش تحول كليه اشكال و فرمهاي نمايش‌هاي ايراني، اعم از مذهبي و سنتي و آييني مركز هنرهاي نمايشي، به عنوان نماينده اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران در سال 1370
عضويت در كميته تئاتر شوراي هنر وزارت آموزش و پرورش

شركت در كنگره بين‌المللي «امام خميني (ره) و فرهنگ عاشورا» در سال‌هاي 1375 و 1374
شركت در كنگره نقش تربيتي هنرهاي نمايشي، در سال 1373
شركت و همكاري در برنامه‌ريزي گردهمايي انجمن‌هاي نمايش هرمزگان كه در سال 1375 در بندرعباس برگزار شد

دريافت لوح تقدير اجراي نمايش"من از خودم شكايت دارم" در بخش خياباني بيست و يكمين جشنواره تئاتر فجر، تهران رياست مجلس شوراي اسلامي‌؛ سال(؟)
‌دريافت لوح تقدير طراحي نمايش"پري مهرباني" در يازدهمين جشنواره كودك و نوجوان كشور، زاهدان معاونت امور هنري وزارت ارشاد ؛1380
دريافت لوح تقدير به مناسبت هفته دولت، معاونت امور هنري وزارت ارشاد؛ 1379
دريافت لوح تقدير براي اجراي نمايش"كالسكه آقاي عدالت" در جشنواره سراسري تئاتر فجر، معاونت امور هنري وزارت ارشاد؛ سال(؟)
دريافت ‌لوح تقدير رتبه اول نمايشنامه‌نويسي، معاونت امور هنري وزارت ارشاد؛ 1367
دريافت لوح تقدير رتبه دوم نمايشنامه‌نويسي، معاونت امور هنري وزارت ارشاد ؛ 1364
دريافت تشويق با درج پرونده، به لحاظ برگزاري مطلوب جشنواره استاني، مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران؛ 1370
دريافت تشويق با درج در پرونده، به جهت برگزاري مطلوب جشنواره استاني، مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران؛ 1369
دريافت تشويق با درج پرونده براي اجراي موفقيت‌آميز نمايش"آرامش سنگي" در دو جشنواره استاني، منطقه‌اي و اجراي عمومي، مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران ؛ سال(؟)
دريافت تشويق با درج در پرونده، براي شركت در جشنواره استاني و منطقه‌اي، مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران ؛ 1368
دريافت تشويق با درج در پرونده، براي اجراي نمايش، مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران؛ 1368
دريافت تشويق با درج در پرونده، براي برگزاري مطلوب جشنواره تابستاني،‌ مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران؛ 1372
‌ دريافت تشويق با درج در پرونده، براي برگزاري مطلوب آزمون هنري، ‌مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران ؛ 1371
‌دريافت لوح‌هاي تقدير داوري جشنواره قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامي ‌

1- «پاي تئاتر ساري مي‌لنگد» گفتگو- روزنامه كيهان- تابستان 1353
2- «سبك»- نشريه ششمين جشنواره تئاتر استان اردبيل- شماره 5- 1377
3- «كلام دراماتيك و برخي تعاريف، ويژگي‌ها و كاربردهاي آن»- مجله نمايش- جشنواره استان كردستان- 1376
4- «هنرمند خلاق»- مجله ثارالله ويژه كنگره بزرگداشت هشت هزار شهيد كردستان
5- «نقد و انواع آن»- نشريه بيان ويژه ششمين جشنواره تئاتر استان اردبيل- 1377
6- «طالبا» (منظومه نمايشي مازندران)- شماره 3 مجله نمايش ويژه دهمين جشنواره نمايش‌هاي مذهبي- سنتي و آييني- 1378
7- سرمقاله «كارگرداني»- نشريه دوازدهمين جشنواره تئاتر گيلان
8- «نقدي بر تئاتر سلطان و سياه»- كار علي نصيريان- مجله فيلم و هنر- مهر 1378
9- «اين در واقع تئاتر است» نقد - مجله نمايش - ويژه جشنواره آييني و سنتي- 1378
10- «دست يافتن به وحدت در صحنه»- هفدهمين جشنواره بين‌المللي تئاتر فجر
11- «نگاهي به نمايش پزشك پوشالي»- نقد- روزنامه همشهري
12- «درخشش نمايش دشت سنگ»- نقد- روزنامه كيهان- شماره 15314
13- «يك فيلم يك منتقد»- مجله فيلم و هنر
14- «تنهايم مرا درياب»- نقد فيلم رواني- مجله فيلم و هنر
15- «فقط ما حرفه‌اي هستيم»- مجله نمايش - ويژه هفدهمين جشنواره بين‌المللي تئاتر فجر
16- «ما مشكل اجتماعي و فرهنگي داريم»- گفتگو با هنرمندان تئاتر اردبيل- مجله نمايش- شهريور 1377
17- «راه‌حل ايجاد اداره كل هنري شهرستانهاست»- مجله نمايش- ويژه سيزدهمين جشنواره تئاتر استان كرمانشاه
18- «تا مهرباني نكنيد مهرباني نمي‌بينيد»- گفتگو در رابطه با نمايش پري مهرباني – نشريه بشير مازندران- شهريور 1380
19- «سياه بازي نمايش محبوب بيننده ايراني»- مجله نمايش- ويژه هجدهمين جشنواره تئاتر فجر
20- «گفتگوي تئاتري»- روزنامه فجر خزر- تابستان 1380
21- «برخي ويژگيهاي بازي و تبديل آن به تئاتر كودك»
22- چاپ سخنراني- نشريه نگاه- ويژه دوازدهمين جشنواره تئاتر استان مازندران
23- «تئاتر خوزستان نياز به دانش دارد»- روزنامه فجر خوزستان- فروردين 1380
24- «آيا همه بايد به تهران برويم؟»- گفتگو با هنرمندان تئاتر استان گلستان- مجله نمايش- مهر 1378
25- گفتگو «درباره تئاتر كالسكه آقاي عدالت»- روزنامه فجر خزر- اسفند 1371
26- «جشنواره تئاتر استان مازندران برگزار مي‌شود»- روزنامه سلام
27- گفتگو در رابطه با «اجراي نمايش آرامش سنگي در تهران»- روزنامه كيهان- شماره 13997
28- گفتگو در رابطه با «اجراي نمايش آرامش سنگي در تهران»- مجله سروش- شهريور 1369
29- گفتگو در رابطه با «اجراي نمايش آرامش سنگي در تهران»- مجله زن روز
30- گفتگو با ويژه‌نامه هشتمين جشنواره منطقه‌اي گيلان

1- آغاز فعاليت تئاتري در فرهنگ و هنر ساري از سال 1350، سال افتتاح مركز آموزش هنرهاي دراماتيك ساري به عنوان هنرجو و بازيگر
2- اشتغال در كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان مازندران در سالهاي 1359 و 1360 به عنوان مربي تئاتر در زمان تعطيلي
3- اشتغال در آموزش و پرورش مازندران از 1360 با مسئوليت‌هاي: كارشناس تئاتر- سردبير مجلات شكوفه و جوانه انقلاب در سال‌هاي 1360 تا 1363. از اين پس با بازگشايي دانشگاه‌ها، به دانشگاه محل تحصيل خود- هنرهاي زيبا دانشگاه تهران مراجعت كرد.
4- راه‌اندازي اولين حوزه‌ي هنري ساري در سال 1369 و همكاري با آن سازمان به عنوان مسئول حوزه و سرپرستي كليه امور هنري (تئاتر- موسيقي- ادبيات و شعر و هنرهاي تجسمي) با هدف هماهنگ‌كردن امكانات و فعاليت‌هاي آن سازمان و اداره كل فرهنگ ارشاد اسلامي مازندران و نيز ايجاد مركزي جديد براي انجام گسترده‌تر فعاليت‌هاي هنري در ساري
5- استخدام پيماني در اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران از 1/4/1363 با پست كارگردان.
6- قبول مسئوليت سرپرستي اداره امور هنري آن اداره كل از 1350 تا 1373 و انجام فعاليت‌هاي گسترده در اشاعه هنرهاي مختلف. امروز بنا به اظهار هنرمندان آن استان، آن دوره دوره‌ي درخشش فعاليت‌هاي هنري مازندران محسوب مي‌شود.
7- مأموريت دو ساله به معاونت امور هنري مركز هنرهاي نمايشي با همان پست كارگردان. اين مأموريت از 1/8/1373 آغاز گرديد و قبل از دو سال به انتقال قطعي تبديل شد. طي حكم داخلي مدتي نيز به عنوان معاون امور استان‌هاي مركز هنرهاي نمايشي در خدمت هنرمندان شهرستاني بوده‌ است و آخرين پست او در مركز هنرهاي نمايشي تا زمان بازنشستگي كارگردان تئاتر بوده است.
8- ورود به دانشكده هنرهاي دراماتيك (دانشگاه هنر كنوني) به عنوان دانشجوي تئاتر از سال 1357 و دريافت مدرك فوق ديپلم تئاتر به دليل مشكلات حضور در شهرستان و مشكلات رفت و آمد و نيز نارسايي‌هاي اقتصادي پس از ازدواج.
9- ادامه‌ي تحصيل به صورت ميهمان در دانشكده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران و دريافت مدرك ليسانس بازيگري و كارگرداني در سال 1366
10- ادامه تحصيل در مقطع فوق ليسانس از سال 1371 لغايت 1374 در اولين دوره‌ي اين مقطع تحصيلي دانشگاه آزاد اسلامي تهران مركز و فارغ‌التحصيل‌شدن در سال 1374
11- دريافت مدرك دكتراي درجه يك هنري در سال 1386.

گفت و گو با استاد حسن دولت آبادي

 

حسن دولت‌آبادی مدرس و نمایشنامه‌نویس تئاتر کودک و نوجوان است که در سال‌های اخیر به خاطر مجموعه کتاب‌هایی که در این زمینه منتشر کرده از او تقدیر شده است. او از سوی یونسکو نیز مورد تقدیر قرار گرفته. گفت‌وگوی ما را با او می‌خوانید.



چرا در دنیای کودک قلم می‌زنید؟
- حجم زیادی از نوشته‌هایی که نوشته و به صحنه برده‌ام مربوط به گروه سنی کودکان است. در اکثر موارد هم نوشته‌های خودم را به اجرا برده‌ام.
مخاطب کودک را چطور ارزیابی می‌کنید؟
- اجرای نمایش کودک بسیار سخت‌تر از گونه‌های دیگر تئاتر است. بسیار ویژه و تخصصی است زیرا مخاطب کودک صادق‌تر و خلاق‌تر از بزرگ‌ترهاست و به راحتی فریب نمی‌خورد.
به عنوان نمایشنامه‌نویس عرصه تئاتر کودک، به نظر شما پایه‌های اساسی برای ورود به دنیای تئاتر کودک چیست؟
- این پدیده مانند هر پدیده فرهنگی دیگر توسط مخاطبش توجیه و ضروری می‌شود. در تئاتر کودک، اساس خود کودک است. به همین دلیل باید به سراغ کودکان برویم و آنها را درست بشناسیم. مثالی که همیشه معیار و ملاک خودم نیز شده این است که اگر تئاتر بزرگ‌سال را پزشکی عمومی تلقی کنیم، تئاتر کودک و نوجوان پزشکی تخصصی است و تئاتری که برای کودکان زیر 6 سال اجرا می‌شود فوق تخصص می‌خواهد.
تفاوت اولیه را گفتید، تفاوت ثانویه بین تئاتر بزرگ‌سال و کودک را بفرمایید.
- وقتی برای بزرگ‌سالان نمایشی به صحنه می‌برید، در حین اجرا اگر فضای اثر بپذیرد می‌توانید با مخاطب‌تان بر اساس خط سیر روایت تئاتر، جدل لفظی هم داشته باشید. بزرگ‌سال متوجه می‌شود و می‌داند که این جدل نوعی هنر است که در آن لحظه به علت خاصی به کار گرفته شده است و در این میان رنجشی حاصل نمی‌شود. اما در مورد کودکان وضع بر این منوال نیست. ریزه‌کاری‌ها و ظرایفی در این بین وجود دارد که اگر رعایت نکنید اوضاع بهم می‌ریزد.
گاهی تئاتر عروسکی را به غلط، تئاتر کودک می‌خوانند. البته این نگاه غلط به خود تئاتر کودک هم می‌شود با این مضمون که تئاتر کودک یکی از شاخه‌های تئاتر بزرگ‌سال است و هویت مستقلی ندارد. این بینش محصول چیست؟
- واقعیت این است که ما در عرصه ادبیات کودک و نوجوان هم در ایران هنوز جوان هستیم. از افسانه‌ها بگذریم که مربوط به گذشته‌های دور ماست. مردم ما در گذشته به درستی تشخیص می‌دادند که چه چیزی می‌تواند ذهن کودک را آماده وظایف بعدی او کند، مردم گذشته ما برای چنین کاری از افسانه‌ها سود جسته‌اند، سایر ملل نیز چنین روشی داشته‌اند. برای همین افسانه‌های مشترک، زیاد است. اگر جدا از این به تئاتر و ادبیات کودک نگاه کنیم واقعیت امر این است که در این عرصه فقیر هستیم. افلاطون 2500 سال پیش در برخی گفتارهایش اشاره دارد که برخی از اسطوره‌ها با مخاطب کودک سازگاری ندارند. این جمله نشان می‌دهد که از دیرباز، غرب چنین توجهی را به کودکان داشته است. اما وقتی به ایران نگاه می‌کنیم، اوضاع این طور نیست.
شما به کودک و بستر تصویری ذهن او اهمیت می‌دهید؟
- بله. روانشناسی به ما می‌گوید کودک بر اساس دریافت‌های اولیه، آینده ذهنی‌اش شکل می‌گیرد. یک نقاشی زیبا در کتاب یا پس زمینه تئاتر کودک، شاید برای من به عنوان بزرگ‌سال تنها تصویری ساده و بی‌بعد به نظر آید ولی می‌تواند برای یک کودک مبدل به رویا شود. ما به عنوان بزرگ‌سالان به این امر توجه نداریم.
در عرصه نمایشنامه‌نویسی کودک معضل اصلی کدام است؟
- امروزه هر چه موضوع دم دستی پیدا می‌کنند می‌گویند برای تئاتر کودک، خوب است. در مدارس هنوز تئاتر کودک را جدی نگرفته‌ایم. تا چندی پیش کتاب‌های کودک ما از نثر کودکانه برخوردار نبود. حتی شماره حروف کتاب ما هم مناسب ذهنیت فانتزی خردسالان نبود. در نسل قبل از من ادبیات سنگین و ثقیل فارسی را به کودکان آموزش می‌دادند. در حالی که در همان دوران، دنیا ادبیات کودک را تفکیک کرده بود.
البته فکر نکنم هم‌اکنون اوضاع کتاب‌های کودک ما به آن وضع بدی که شما می‌گویید، باشد!
- تا حدود قابل توجهی رشد کرده‌ایم. الان تئاتر کودک توانسته راه خود را به مدارس باز کند. این‌ها امتیازهایی است که ما را امیدوار می‌کند. بودن جشنواره کودک هم تا حدودی به این رشد پرشتاب کمک می‌کند. اما متأسفانه هنوز این دیدگاه وجود دارد که برخی می‌خواهند تئاتر کودک را به حاشیه بکشانند و این اشتباه محض است.
به روانشناسی کودک اشاره کردید، آیا دانشجویی که میل به اجرای نمایش کودک دارد، در دانشکده خود واحدی با همین عنوان روانشناسی کودک را می‌گذراند؟ منظورم جدی گرفتن این مبحث از سوی مسئولان آموزش عالی است!
- در شرح درسی که آموزش عالی تعیین کرده، این واحد وجود ندارد. اما خود ما به عنوان مدرسان رشته‌های تئاتری در تشریح برخی مباحث مطرح شده در کلاس‌ها لاجرم باید روانشناسی کودک بدانیم و دانشجوها را نیز از آن آگاه کنیم. در درس‌های خاص مثل شخصیت‌شناسی، ما بی‌نیاز از روانشناسی نیستیم. درست است که مبحث این نوع روانشناسی کودک نیست ولی گاهی صحبت ما به چنین سمت و سویی می‌رود. ببینید، وقتی به تئاتر کودک می‌پردازید، نمی‌توانید فانتزی را کنار بگذارید. روانشناسی در این مرحله به کمک شما می‌آید. وقتی به تفکر پویا و ایستا می‌پردازید نمی‌توانید از روانشناسی کودک (بسته به نوع بحث) روبرگردانید. این مسأله مهمی است که باید به آن توجه کرد.
شما به عنوان نمایشنامه‌نویس کودک آثار خودتان را چطور دسته‌بندی می‌کنید؟
- من تعداد زیادی اثر چاپ نشده دارم، به آنها کاری ندارم. من دو کتاب برای بزرگ‌سالان چاپ کرده‌ام که از هفت نمایش تشکیل شده است. از 8 جلد کتابی که نشر "عابد" برایم چاپ کرد، 6 جلد آن مربوط به حوزه کودک و نوجوان می‌شود، که خیلی از نمایشنامه‌های این کتاب‌ها را خودم نیز اجرا کرده‌ام. دو تا از این نمایشنامه‌ها، ضبط تلویزیونی شده است. مجموعه جدیدی را که چاپ کرده‌ام مجموعه‌ای است که وقت و توان زیادی روی آن گذاشته‌ام. 6 سال برای 10 جلد کتاب کار کرده‌ام. هیچ حمایتی هم نشده‌ام. تنها حمایت را اخیراً مرکز هنرهای نمایشی از بنده کرده است. جلد اول این مجموعه، سه سال طول کشید برای این که می‌خواستم شکل اصلی کار را به دست بیاورم.
ویژگی اصلی این مجموعه چیست؟
- این مجموعه کتاب برای اولین بار با این نوع طرح در دنیا منتشر می‌شود. یونسکو از بنده تقدیر کرده و برخی سفارتخانه‌ها نیز دعوتم کرده‌اند. کلاً استقبال زیاد بوده است. علت شاید این باشد که من سال‌های سال است که با آموزش و پرورش همکاری داشته‌ام و تئاتر کودک روی صحنه برده‌ام. من نیاز کودک را می‌شناسم. با نوشتن این مجموعه کتاب، سعی کردم آنچه کودک می‌خواهد را به شکل عملی درآورم. نمایشنامه‌های من و مضامین درونی آن‌ها همه مربوط به فضای مدرسه می‌شود. سعی کرده‌ام کاری کنم که شکل اجرای مضامین، متنوع باشد.
همچنين من هم‌اکنون در حال نگارش کتاب "تربیت به کمک داستان و نمایش" هستم. تاکنون هم نگارش حدود 500 صفحه از این کتاب را به پایان رسانده‌ام و برای نگارش آن بیش از 76 عنوان کتاب خارجی و ایرانی با موضوع تربیتی و روانشناختی را مطالعه کرده‌ام.
در این کتاب به والدین آموزش داده می‌شود که قصه‌گویی یا نمایش عروسکی را بیاموزند و بازی کردن، تماشای تلویزیون، خجالتی بودن، ترسیدن و... به همراه آموزش و راه حل آن ارائه شده است. همچنین 60 شیوه کتاب‌خوانی از خواندن تا تولید کتاب ذکر شده است.
در این کتاب نکات مختلف تربیتی در نظر گرفته شده است. همچنین بخشی به آن اضافه کرده‌ام که عنوان آن تربیت اسلامی است چرا که معتقدم اصول محکمی در تربیت اسلامی وجود دارد که بسیار مطلوب است.
از اصلی‌ترین آرزوهایی که دارید و هنوز نتوانسته‌اید جامه عمل به آن بپوشانید چیست؟
- خیلی دوست داشتم مجتمعی فرهنگی داشته باشم تا بتوانم در ارتباط صمیمانه‌ای با کودکان قرار بگیرم. دوست دارم نمایش اجرا کنم و بازخوردهایی را که می‌بینم یادداشت کنم. این شاید آرزوی زیادی باشد اما این رسم در دنیا متداول است. مجتمع‌های فرهنگی با چنین نگرشی در جای‌جای جهان وجود دارند.
به عنوان محقق و هنرمند عرصه کودک، به چه کشفیات جدیدی در دنیای تئاتر کودک رسیده‌اید؟
- به نظر من، ما نباید خومان را به بچه‌ها تحمیل کنیم. همان‌طور که امروز یک پدر باید بداند که نمی‌تواند راهی غیر از دوستی کردن با بچه خود پیدا کند. ما نیز به عنوان آدم‌های این عرصه باید این حقیقت را بپذیریم. امروز نمی‌شود مثل قرن 18 اروپا عمل کرد. من دیگر نمی‌توانم در خانه‌ام را ببندم و به بچه‌ام اجبار کنم فقط فلان کتاب را بخواند و فلان کتاب را نخواهد (حال درست و غلط فرقی نمی‌کند) نمی‌توانم دیگر او را کنترل کنم. امکانات تکنولوژی دست فرزند مرا باز گذاشته است. حالا زمانه‌ای را در پیش داریم که در آن پدرها خود برای کودکان‌شان کامپیوتر و وسایل متداول ارتباط جمعی تهیه می‌کنند. اما چه راهی وجود دارد که کودکان ما در عرصه فکری‌شان درست عمل کنند؟ هر نسل باید دریابد که پیشرفت‌های علمی و اقدامات جدید، لزوماً نگران‌کننده نیست. من به عنوان یک پدر همه تجارب و دانشم را در اختیار فرزندانم قرار داده‌ام. فرزندم نیز در محیط درسی یک سری چیزها را یاد می‌گیرد. به نظر من به جای پیگیری شیوه‌های سنتی سخت‌گیری، اول باید فرزندان‌مان را باور کنیم و سپس فرصتی ایجاد کنیم تا آن‌ها رشد کنند. آن‌ها هم باید ما را باور کنند. اگر ما بتوانیم بدون تحمیل کردن خود، آن‌ها را متقاعد کنیم، موفق شده‌ایم. در تئاتر هم می‌توان به این شیوه عمل کرد. ما حق نداریم در تئاتر، خودمان را در مقام داور و یا معلم صرف قرار دهیم. مخاطب کودک با این که دانش محدودی دارد اما حدود، محدودیت و خواست خود را می‌شناسد. چرا ما فکر می‌کنیم باید مفاهیم بزرگسال را به ذهن کودکان حقنه کنیم؟ کودک مضامین خود را داراست.
و به همین دلیل باید دانش برخورد با کودکان را داشته باشیم؟
- اینجا باز باید به مسأله روانشناسی رجوع کنیم. نمایش‌هایی که به عنوان نمایش کودک بر صحنه ظاهر می‌شوند شاید همه در نیت خود، صادق باشند اما برخی از آن‌ها در انتقال آن‌چه باید بگویند، عاجز می‌مانند.
علت، نشناختن نیاز کودک است؟
- فراتر از این حرف‌هاست. آن‌ها کودک را موجودی محدود درخواست‌های مرسوم جامعه می‌پندارند. نمایشنامه‌هایی هنوز نوشته می‌شود که باز درباره مسواک زدن و مسایلی از این قبیل صحبت می‌کند. (البته من با تکرار این موضوعات مخالف نیستم) مشکل اصلی این نمایش‌ها این است که هیچ خلاقیتی در کار دیده نمی‌شود. هنوز نتیجه‌گیری‌ها خط سیر داستان‌ها و نوع شخصیت‌پردازی (اگر البته بشود این واژه را به کار برد) از یک قانون مرسوم وخاک خورده پیروی می‌کند.
شما که به این امر واقفید، خود در رفع این معضل چه کرده‌اید؟
- مجموعه 24 جلدی "نمایشنامه‌های آسان" را به همین دلیل نوشتم تا نشان دهم بحث کودک، بحثی غیرقابل انکار است و باید به آن توجه کرد.
و حرف آخر
- امیدوارم از هنرمندان عرصه تئاتر کودک و نوجوان حمایت بیشتری شود. چون این گونه تئاتری جزو اصول پایه شناخت و برقراری ارتباط مخاطب با دنیای تئاتر است.