حاتمي طراحي صحنه و لباس را صاحب جايگاه كرد

 


    طراحي صحنه و لباس نقش اوليه و بسيار اساسي در آثار آقاي حاتمي دارد. به دليل نوع علاقه حاتمي به گذشته و تاريخ، در مشاهده آثارش مخاطب با اين حس روبه رو مي شود كه انگار آلبومي قديمي را ورق مي زند. به نظر من سينماي حاتمي يعني طراحي صحنه و لباس. البته اين حرف به معناي نفي ارزش هاي متن و كارگرداني آثارش نيست. براي او مهم نبود كه تاريخ ها و مستنداتش با هم هماهنگ نباشند. حاتمي بر اساس جذبه هاي تاريخي ذهني اش لباس ها و دكورهايش را طراحي مي كرد و چندان به مستندات تاريخي اهميت نمي داد. در بررسي سينماي جهان و به طور مثال فيلمي مثل پيا نيست مي بينيم كه دكورها و لباس هاي اين اثر با وجود ديدگاه شخصي پولانسكي، مو به مو بر اساس عكس ها و خاطرات شخصي كارگردان و مستندات تاريخي طراحي شده است. اما در سينماي حاتمي فكرها و ايده آل هاي كارگردان جاي مستندات را مي گيرد. شهرك سينمايي غزالي توسط مرحوم خاكدان و علي حاتمي و طراح بزرگ تاريخي جاني كوارنتا طراحي شد. البته نقش كوارنتا بيشتر در حد نقشه كشي اين شهرك بود. اما جزييات و اصل كار را مرحوم خاكدان و حاتمي انجام دادند. حاتمي بخش هاي مختلف لاله زار و بهارستان و مخبرالدوله را با هم مونتاژ كرده و در يك جا قرار داده است. شكل اوليه لاله زار در زمان قاجار با ريل هاي واگن تعريف شده و با وجود اينكه تاريخچه لاله زار كاملامشخص نيست، حاتمي آن را بر اساس دوره قاجار شكل داده است. من با اين نگاه هيچ مخالفتي ندارم و معتقد نيستم كه طراحي بايد حتما بر اساس مستندات تاريخي شكل بگيرد. من فكر مي كنم نخستين كسي كه در سينماي ايران طراحي صحنه و لباس را جدي گرفت، علي حاتمي بود. او در فيلم مادر و سريال هزاردستان گذشته را در قالب طراحي صحنه و لباس به نمايش مي گذارد. در كمال الملك ناصر الدين شاه با لباس هاي تشريفاتي و تجملاتي نشان داده شده است. در حالي كه بر اساس عكس هاي واقعي، ناصرالدين شاه لباس هايي بسيار عادي داشته است. حاتمي سينما و طراحي صحنه خاص خود را داشت. تا پيش از او در سينماي پيش از انقلاب، چنين توجه ويژه يي نسبت به طراحي صحنه و لباس را نداشتيم. او با جديت و توجه خود اين حرفه مغفول مانده را در سينماي ايران صاحب جايگاه كرد.